Rewolucja w recyklingu

Tworzywa sztuczne o dziwnie brzmiących nazwach są wszechobecne w naszym codziennym życiu. Wystarczy zajrzeć do lodówki w każdym domu, by znaleźć tam polistyren i poliolefiny, takie jak polietylen i polipropylen. Te tworzywa sztuczne są odporne na działanie olejów, tłuszczów i kwasów. Nie uwalniają substancji chemicznych i nie wydzielają, ani nie pochłaniają zapachów. Wszystko to sprawia, że ​​stały się idealnym materiałem do produkcji opakowań żywności i napojów. Tworzywa sztuczne są używane w tackach na mięso i grzyby, pojemnikach na jogurt i śmietanę, foliach ochronnych, wewnętrznych wyściółkach kartonów na mleko i wielu innych zastosowaniach.

Jednak pomimo różnorodnych zastosowań, tworzywa sztuczne, które już spełniły swoje zadanie, są najczęściej spalane lub wyrzucane bezpośrednio na wysypiska śmieci. W skali globalnej, recyklingowi poddaje się jedynie około 10 procent poliolefin i tylko około 1 procent polistyrenu. "Dzieje się tak, ponieważ do tej pory ponowne wykorzystanie tych tworzyw sztucznych było bardzo trudne" – wyjaśnia Johan Verdeyen, Dyrektor ds. przemysłu chemicznego w Endress+Hauser Belgia. Zużyte opakowania po żywności charakteryzują się niską gęstością nasypową, często są zanieczyszczone resztkami jedzenia i równie często składają się z wielu różnych materiałów. To sprawia, że ich sortowanie i czyszczenie niezbędne do recyklingu mechanicznego wymaga bardzo dużych nakładów. Nawet jeśli taki produkt zostanie poddany recyklingowi, ze względów bezpieczeństwa odzyskany materiał będzie można przetworzyć jedynie na produkty nienadające się do kontaktu z żywnością, np. butelki na szampon. W związku z tym, nowe opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością są nadal wytwarzane z surowców uzyskanych z ropy naftowej.

Indaver chce to zmienić. Belgijski pionier zrównoważonego przetwarzania odpadów stawia sobie za cel wprowadzenie opakowań żywności do systemu o obiegu zamkniętym. Dlatego też, w ubiegłym roku uruchomiono pionierską instalację recyklingu chemicznego, inwestując łącznie 105 milionów euro. Zakłady Plastics2Chemicals w Antwerpii wykorzystują technologię opracowaną przez Indaver, która pozwala na rozkład zużytych tworzyw sztucznych na składniki chemiczne. Dalsza obróbka oczyszcza je do punktu, w którym osiągają swoją pierwotną jakość i nadają się do ponownego wykorzystania w produkcji opakowań żywności. Teraz nareszcie można wykorzystać stare pojemniki na jogurt i zrobić z nich nowe.

W oddzielnym zakładzie Indaver, zużyte tworzywa sztuczne są poddawane wstępnej obróbce mechanicznej, a powstałe aglomeraty przewozi się następnie do Antwerpii, gdzie są one składowane w silosach. Następnie aglomeraty transportuje się pneumatycznie do wytłaczarki, gdzie są podgrzewane od stanu stałego do konsystencji gorącej pasty i podawane do elektrycznego reaktora do pirolizy.

"Głównym problemem w naszym procesie jest reaktor, który pracuje zarówno w bardzo wysokich, jak i bardzo niskich temperaturach" – wyjaśnia Roel Sommen, Inżynier projektu w firmie Indaver. W reaktorze, pasta jest najpierw podgrzewana w warunkach beztlenowych do temperatury ponad 400°C i przechodzi w stan gazowy. Ten gaz jest następnie bardzo szybko schładzany w specjalnych zbiornikach, dzięki czemu jego temperatura spada z ponad 400°C do około 100°C w ciągu zaledwie jednej lub dwóch sekund. W rezultacie powstaje ciecz, którą następnie przesyła się do dwóch dużych wież destylacyjnych, w których jest rozdzielana na frakcje składowe w celu uzyskania produktu końcowego. Do ich składowania Indaver wykorzystuje sześć dużych zbiorników o pojemności 250 000 litrów i dwa zbiorniki o pojemności 50 000 litrów.

Zakłady Plastics2Chemicals w Antwerpii osiągnęły obecnie wydajność około trzech ton na godzinę, czyli około 26 000 ton rocznie. Indaver zamierza zwiększyć tę liczbę do 65 000 ton, co będzie wiązało się z uruchomieniem drugiej linii. "Indaver prowadzi również rozmowy w sprawie budowy kolejnych nowoczesnych zakładów recyklingu w całej Europie" — wyjaśnia Johan Verdeyen, Dyrektor ds. przemysłu chemicznego w belgijskim oddziale Endress+Hauser.

W początkowej fazie ubiegłorocznego projektu, Indaver skupił się wyłącznie na recyklingu wstępnie przetworzonego polistyrenu z opakowań po żywności – takich jak pojemniki na jogurty i tacki na mięso – w celu uzyskania styrenu o wysokiej czystości. Obecnie partnerzy z branży chemicznej poddają go powtórnym procesom polimeryzacji, wytwarzając polistyren – a efekty tych działań można już zobaczyć w piankowych tackach na mięso, używanych przez belgijską sieć supermarketów. Są również plany wykorzystania części materiałów pochodzących z recyklingu do produkcji opakowań jogurtu. W tym roku Indaver rozpoczął również recykling odpadów poliolefinowych, przetwarzając je na naftę i wosk. Wartość dodana dla tego typu procesów będzie stale rosła, ponieważ zgodnie z postanowieniem Unii Europejskiej, do 2030 r. w składzie niektórych rodzajów opakowań z tworzyw sztucznych – zwłaszcza tych przeznaczonych do bezpośredniego kontaktu z żywnością – musi się znaleźć co najmniej 10% materiałów pochodzących z recyklingu. Ten wymóg prawdopodobnie sprawi, że tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu staną się bardzo cennym towarem.

"Opracowana przez nas technologia, w połączeniu ze strategicznym partnerstwem i ciągłymi innowacjami, pozwala nam dostarczać materiały o wysokiej czystości do wymagających zastosowań, takich jak opakowania żywności. To dowód, że gospodarka o obiegu zamkniętym i wydajność mogą iść w parze” – mówi Erik Moerman, Dyrektor generalny ds. sprzedaży i rozwoju w Indaver Plastics2Chemicals.

Specjaliści z Endress+Hauser są pod wrażeniem osiągnięć firmy Indaver w zakresie komercjalizacji chemicznego recyklingu polistyrenu. "Budując zakład w Antwerpii, Indaver udowadnia swoją gotowość do inwestowania w nowe rozwiązania, a jednocześnie chce trzymać się swoich zasad. To firmy takie jak Indaver pracują nad rozwojem produkcji o obiegu zamkniętym. A to ma znaczenie dla przyszłości naszej gospodarki” – mówi Johan Puimège z Endress+Hauser. Ten projekt dodatkowo zacieśnił relacje pomiędzy obiema firmami. Cytując inżyniera firmy Indaver, Roela Sommena: "Nasza współpraca przebiega bardzo sprawnie – i dobrze dogadujemy się również prywatnie. Dla mnie Johan jest bardziej kolegą niż dostawcą."